Ubrania mogą być wykonane z różnych materiałów, ale obok tak standardowych, jak bawełna, wełna czy nawet poliester, spotkać można także te nietypowe, choćby taftę. Czym ona jest, jaka jest jej charakterystyka i co ważniejsze – jak prać rzeczy w niej wykonane?
Charakterystyka tafty jako materiału
Tafta to dość specyficzny rodzaj materiału, którego nie spotyka się zbyt często w sklepach. To sztywna i gęsta tkanina, która wykonana jest z naturalnego jedwabiu, wiskozy lub poliestru i wyróżnia się tym, iż jest bardzo błyszcząca i szeleszcząca. Najczęściej z takiego materiału wykonuje się suknie wieczorowe i balowe, co za tym idzie, służy przede wszystkim do tworzenia ubrań o charakterze wyjściowym i okolicznościowym. Nie nosi się ich na co dzień, a specyfika ich budowy sprawia, że nie powinno się ich też traktować w ten sam sposób, jak innych ubrań. Jej unikalne właściwości fizyczne – charakterystyczny połysk i delikatne szelesty przy poruszaniu – wynikają z precyzyjnego splatania włókien w płóciennym splocie, co jednocześnie czyni ją materiałem wymagającym szczególnej uwagi podczas pielęgnacji.
Zróżnicowanie składu tafty
Jeżeli chodzi o ubrania wykonane z tafty, nie można tutaj mówić o jednym typie materiału, a z tego też powodu, sposób prania będzie uzależniony od tego, z jakich tworzyw jest wykonana odzież. Niektóre z nich wymagać będą tylko prania ręcznego, inne można spokojnie wrzucić do pralki, a jeszcze inne najlepiej oddać do pralni chemicznej, by ich nie zniszczyć. Warianty z dodatkiem wiskozy zachowują się inaczej niż te całkowicie syntetyczne, a tafta jedwabna – najdroższa z nich – pozostaje najbardziej kapryśna w konserwacji. Kluczowe znaczenie ma tutaj zarówno procent udziału poszczególnych włókien, jak i sposób wykończenia materiału (apretury, powłoki nadające sztywność).
Podstawowe zasady pielęgnacji tafty
Zdecydowana większość ubrań z tafty nie nadaje się do prania w pralce, jako że urządzenie to zbyt brutalnie je potraktuje, przez co ulegną zniszczeniu. Oczywiście, jeżeli ma się taką możliwość i pralka posiada opcję prania ręcznego, wówczas sprawa wygląda o wiele prościej. Najlepszym rozwiązaniem będzie także sprawdzenie metki takiego ubrania, gdzie powinno być wyraźnie określone, jakim rodzajom pielęgnacji można je poddać. Niestety, ale w większości przypadku będzie to pranie ręczne, z dodatkiem bardzo delikatnych detergentów, podobnie jak przy pielęgnacji tkanin takich jak jedwab czy aksamit. Czasem konieczne jest oddanie takiego ubrania do pralni. Warto pamiętać, że producentów sukien balowych często zobowiązuje odpowiedzialność za trwałość wykończenia – dlatego metka zawiera nie tylko ogólne wskazówki, ale też informacje o dopuszczalnej temperaturze wody czy zakazie stosowania wybielaczy.
Technika ręcznego czyszczenia
Najlepiej do tego celu przygotować dużą miskę lub nawet wannę z ciepłą wodą, w celu łatwego kontrolowania jej przepływu, a także ewentualnej wymiany na świeżą i czystą. Należy dodać płynnego detergentu, a następnie bardzo delikatnie wyprać w rękach, lekko ugniatając i unikać pocierania. Energia mechaniczna wytwarzana podczas zacierania może trwale uszkodzić splot włókien, co prowadzi do utraty charakterystycznego połysku i sztywności materiału. Na samym końcu konieczne będzie wypłukanie materiału, najlepiej kilkukrotne dla pewności. Następnie wystarczy rozwiesić i zostawić, by spokojnie ociekało i wyschło. Unikaj wykręcania – zamiast tego delikatnie odciśnij wodę przez ręcznik lub pozwól, by grawitacja samodzielnie usunęła nadmiar płynu.
Decyzja między domowym praniem a pralnią
To już zależy od nas i od tego, jaki typ ubrania chcemy poddać czyszczeniu. Jeżeli są to na przykład suknie ślubne lub inne stroje wyjściowe, które np. chcemy sprzedać lub użyć jeszcze co najmniej kilka razy, wówczas czyszczenie chemiczne może być koniecznością, zwłaszcza jeżeli zaleca to metka. Pranie ręczne jest pod tym względem bardziej ryzykowne, zwłaszcza zarówno suszenie, jak i późniejsze prasowanie może być kłopotliwe. Wszystko będzie jednak zależało od rodzaju tafty i tego, jakich materiałów użyto do jej powstania. Trzeba więc dokładnie to sprawdzić, zanim podejmie się jakiekolwiek działania. Warto uwzględnić także wartość emocjonalną lub finansową danego stroju – czasem profesjonalna obsługa w pralni chemicznej okazuje się inwestycją chroniącą przed kosztowną pomyłką.
Suszenie i przechowywanie ubrań z tafty
Po zakończeniu prania – niezależnie od metody – równie ważny jest sposób suszenia. Materiał należy rozłożyć w pozycji poziomej na czystym, białym ręczniku frotté, co zapobiega deformacji splotów i utrzymuje oryginalny kształt ubrania. Pionowe wieszanie mokrej tafty może prowadzić do rozciągnięcia materiału pod wpływem własnego ciężaru. Unikaj bezpośredniego kontaktu z promieniami słonecznymi oraz gorącym powietrzem z grzejnika – zbyt szybkie odparowanie wody osłabia strukturę włókien. Przechowywanie wymaga przewiewnego, zaciemnionego miejsca, najlepiej w pokrowcu z naturalnej bawełny. Nigdy nie należy zamykać tafty w szczelnym worku foliowym, co sprzyja gromadzeniu wilgoci i tworzeniu pleśni.
Prasowanie tafty
Jeżeli po wysuszeniu materiał wymaga wyprasowania, trzeba zachować maksymalną ostrożność. Żelazko powinno być ustawione na niską temperaturę, odpowiednią dla delikatnych tkanin syntetycznych lub jedwabiu – w zależności od składu. Zawsze prasuj od lewej strony materiału, używając dodatkowej warstwy cienkie bawełny lub specjalnej ściereczki do prasowania. Bezpośredni kontakt gorącej stopy żelazka z prawą stroną tafty niemal zawsze pozostawia błyszczące ślady albo powoduje przypalenie. Unikaj pary wodnej, zwłaszcza przy jedwabnych odmianach – kropelki mogą zostawić plamy. Prasowanie wykonuj krótkimi, delikatnymi ruchami, bez wywierania dużego nacisku.
Usuwanie plam z tafty
W przypadku lokalnych zabrudzeń nie zawsze konieczne jest pranie całego ubrania. Niewielkie plamy można usunąć punktowo, używając miękkiej szmatki zwilżonej w letniej wodzie z odrobiną neutralnego płynu. Unikaj silnych środków chemicznych, wybielaczy oraz rozpuszczalników – ich agresywne składniki mogą uszkodzić strukturę splotów i zmienić barwę materiału. Plamy tłuszczowe wymagają delikatnego odmładzacza lub specjalnych preparatów do jedwabiu. Wszelkie działania przeprowadzaj testowo na niewidocznym fragmencie ubrania. Jeżeli plama jest duża, stara lub znajduje się w widocznym miejscu, bezpieczniej oddać strój do pralni chemicznej niż ryzykować domowe eksperymenty.