Ekoświadomość jest coraz powszechniejsza, a to sprawia, że coraz więcej osób stara się ograniczyć użycie produktów chemicznych i takich, które mogą szkodzić środowisku. Z tego też względu dużą popularnością stało się także ekopranie, czyli pranie z użyciem składników naturalnych lub gotowych ekologicznych proszków zamiast konwencjonalnych detergentów.
- Czy da się prać bez chemii?
- Czy są dostępne na rynku eko proszki do prania?
- Jak zrobić własne naturalne proszki do prania?
- Jak zrobić własne naturalne płyny do płukania tkanin?
Czy da się prać bez chemii?
Chemia to coś, co jest wokół nas i nie da się tego całkowicie wyeliminować, bo tak już działa natura, która opiera się na zjawiskach chemicznych. Jest jednak różnica między chemią naturalną a syntetyczną, która została w całości opracowana i stworzona przez człowieka. Ilość barwników, konserwantów, detergentów i wielu innych składników, występujących choćby w konwencjonalnych proszkach czy płynach do prania, może dyskwalifikować je na liście produktów ekologicznych i bezpiecznych dla skóry. Choć takie produkty są bardzo powszechne i na półkach sklepowych stanowią pewną normalność, nie jesteśmy od nich całkowicie uzależnieni — istnieją sprawdzone zamienniki oparte na surowcach naturalnych.
Naturalne składniki, takie jak soda oczyszczona, boraks czy płatki mydlane na bazie olejów roślinnych, wykazują właściwości myjące zbliżone do syntetycznych detergentów, ale bez obciążenia dla skóry alergików i środowiska wodnego. Dzięki temu można zredukować ilość substancji drażniących, zachowując efektywność prania.
Czy są dostępne na rynku eko proszki do prania?
Zanim zdecydujemy się na wykonanie własnego ekologicznego proszku do prania, warto sprawdzić, czy na rynku istnieją gotowe alternatywy. Wystarczy trochę poszperać w internecie lub odwiedzić sklepy specjalistyczne, by przekonać się, że tak — ekologiczne proszki do prania są dostępne i można je kupić. Oczywiście nie ma ich w pierwszym lepszym dyskoncie i zdecydowanie częściej da się je spotkać w sklepach eko czy bio, które serwują produkty zdrowe i naturalne, często oznaczone certyfikatami typu Ecocert lub Nordic Swan.
Nie wszystkim może jednak pasować cena, a jak wiadomo wszystko, co ma w nazwie „eko” zazwyczaj jest kilkukrotnie droższe niż standardowe produkty. Różnica w cenie wynika częściowo z kosztów certyfikacji, mniejszej skali produkcji i doboru surowców roślinnych zamiast tanich surfaktantów petrochemicznych. Dla gospodarstw domowych prących częste pranie taka inwestycja potrafi się szybko sumować.
Jak zrobić własne naturalne proszki do prania?
O wiele tańsze może być wykonanie własnego proszku do prania, a składniki do niego dostanie się całkiem łatwo. Jak nie w sklepie, to w internecie można wszystko zamówić bez większego problemu. Wystarczy mieć do tego szklankę płatków mydlanych (na bazie oleju kokosowego lub palmowego), szklankę boraksu (sól sodowa kwasu borowego), szklankę sody oczyszczonej, pół szklanki kwasku cytrynowego i około 30 kropel dowolnego olejku eterycznego dla zapachu. Wszystko miesza się razem i przesypuje do szczelnego słoika. Tyle. Na jedno pranie wystarcza zazwyczaj dwie do trzech łyżek takiego proszku, w zależności od twardości wody i stopnia zabrudzenia.
Można znaleźć też przepisy, w których zamiast standardowej sody oczyszczonej daje się sodę kalcynowaną, a dodatkowo nadwęglan sodu (nadsiarczan), który ma właściwości odplamiające i rozjaśniające. Nadwęglan sodu uwalnia aktywny tlen w temperaturze powyżej 40°C, dzięki czemu skutecznie usuwa plamy organiczne — od kawy, wina po trawę.
Wariant proszku z nadwęglanem sodu
Jeśli chcesz wzmocnić działanie odplamiające, dodaj do podstawowej receptury pół szklanki nadwęglanu sodu. Dzięki temu proszek będzie bardziej uniwersalny i poradzi sobie z trudniejszymi plamami bez konieczności stosowania dodatkowych środków chemicznych.
Jak zrobić własne naturalne płyny do płukania tkanin?
Oprócz proszków bardzo często używamy także płynów do płukania i zmiękczania tkanin, które mają je zmiękczyć i sprawić, że ubrania staną się przyjemniejsze w dotyku. Te produkty także da się wykonać samodzielnie, przy użyciu prostych składników, które są łatwo dostępne. Wystarczy połączyć ze sobą: 500 ml ciepłej wody, 5 łyżeczek kwasku cytrynowego oraz około 30 kropel olejku eterycznego. Kwasek cytrynowy neutralizuje resztki zasadowego detergentu i zmiękka wodę, dzięki czemu tkaniny pozostają miękkie bez syntetycznych kondycjonerów.
Trzeba jednak uważać, bo nie na wszystkie materiały się to sprawdzi. Pranie obuwia sportowego wymaga delikatniejszego podejścia, aby nie uszkodzić struktury pianki czy membrany oddychającej.
Płyn do wełny i jedwabiu
Jeżeli chce się uzyskać płyn do prania i płukania wełny oraz jedwabiu, dobrze jeżeli wykorzysta się nieco inny przepis: pół szklanki sody kalcynowanej, pół szklanki boraksu, jedną szklankę płatków mydlanych oraz wodę w ilości dwóch litrów. W jednym litrze rozpuszcza się sodę i boraks, a następnie w połowie litra płatki mydlane, łączymy to razem i dodatkowo zalewamy kolejną połową litra wody. Ten płyn charakteryzuje się niższym pH i nie niszczy struktury białek keratynowych, z których zbudowana jest wełna i jedwab.
Ekspresowy płyn do płukania na bazie octu
Często płyn do płukania wyrabia się także z połączenia octu spirytusowego, sody oczyszczonej oraz olejków eterycznych (np. na jedno pranie). Wystarczy 100 ml octu, łyżeczka sody i kilka kropli olejku lawendowego lub eukaliptusowego. Ocet działa jako naturalny zmiękczacz, a soda wzmacnia efekt dezynfekcji i neutralizacji przykrych zapachów. Taki płyn jest szczególnie przydatny, gdy pranie nie pachnie płynem do płukania i potrzebujesz szybkiego, domowego rozwiązania.