Lubię krzyżówki, jednak czasami denerwuje mnie fakt, że nie można ich rozwiązać bez sięgania do jakiegoś zewnętrznego źródła wiedzy. Nie każdy z nas przecież pamięta, jaki pierwiastek na tablicy Mendelejewa ma numer 69 lub kiedy obchodzi swoje imieniny Leokadia. Czasami mam ochotę zająć się prostą, logiczną zagadką, do której rozwiązania nie potrzebuje książek lub kalendarza. Sudoku jest w takich wypadkach najlepszym rozwiązaniem.
Czym jest sudoku?
Sudoku to prosta gra logiczna, którą możesz kupić niemal w każdym kiosku lub księgarni. Możesz sobie ją również ściągnąć na komórkę i mieć zawsze pod ręką, kiedy najdzie Cię ochota na ruszenie głową. Sudoku składa się z 9 kwadratów, z których każdy dzieli się na mniejsze pola 3×3. Zabawa polega na tym, by uzupełnić puste pola liczbami od 1 do 9 w taki sposób, by żadna z nich nie powtarzała się w linii poziomej i pionowej, a także, by w danym kwadracie nie występowały dwie takie same cyfry.
Gra ćwiczy nie tylko logiczne myślenie, ale również spostrzegawczość i koncentrację. Początkujący powinni wybierać plansze z jedną gwiazdką trudności — dzięki większej liczbie wypełnionych pól przećwiczą zasady bez zniechęcenia. Po opanowaniu podstaw warto przejść na drugi i trzeci poziom trudności, ponieważ najprostsze warianty przestają wtedy stanowić wyzwanie intelektualne.
Od czego zacząć?
Na początku warto wybrać jedną cyfrę i systematycznie szukać dla niej miejsca w każdym z dziewięciu kwadratów. Możesz podążać schematem rosnącym od 1 do 9 lub zacząć od liczb, których najwięcej znajduje się na twojej karcie. W ten sposób szybciej uzupełnisz planszę i stanie się ona łatwiejsza do rozwiązania.
Wybór cyfry występującej najczęściej pozwala zastosować metodę eliminacji — jeśli w dwóch rzędach danego kwadratu widzisz już tę liczbę, oznacza to, że w trzecim rzędzie musi się ona pojawić w jednym z pozostałych wolnych pól. Analogicznie działa eliminacja w kolumnach. Ta technika nazywana jest skanowaniem krzyżowym i stanowi podstawę skutecznego rozwiązywania sudoku.
Metoda uzupełniania pól
W późniejszym etapie gry warto skupić się na poszukiwaniu brakujących liczb w pojedynczych kwadratach oraz liniach prostych. Po wpisaniu cyfry do kwadratu należy sprawdzić jednocześnie, czy nasza sytuacja na planszy nie zmieniła się w takim stopniu, że kolejne cyfry, które we wcześniejszym etapie pominęliśmy ze względu na brak jednoznacznej pozycji, zyskały teraz konkretną lokalizację.
Warto wyrobić sobie nawyk sprawdzania zawsze najpierw kwadratu, a następnie linii wertykalnej i horyzontalnej. Potrójne sprawdzenie pozwala bowiem na znacznie szybsze uzupełnienie pustych pól bez konieczności późniejszego wracania do nich. Dzięki temu unikniesz sytuacji, w której musisz analizować ponownie te same obszary planszy.
Gdy zaawansowanie gry wzrasta i pozostaje coraz mniej wolnych pól, przydatna staje się metoda kandydatów — w pustych miejscach zapisujesz ołówkiem wszystkie możliwe cyfry, które teoretycznie mogą się tam znaleźć. Gdy w jednym polu zostaje tylko jeden kandydat, możesz wpisać go jako rozwiązanie. Ta technika wymaga nieco więcej czasu, ale znacząco zwiększa pewność poprawności wpisywanych liczb.
Dlaczego nie wolno zgadywać?
Pamiętaj o tym, że w tej grze nie wolno zgadywać. Wiele osób mówi, że strzela, a potem weryfikuje swoje wybory. Takie działanie nie ma sensu i nie umożliwia rozwiązania łamigłówki. Sprawia jedynie, że określasz lokalizacje kolejnych pól, bazując na błędnych przesłankach. Każde pole ma tylko jedno poprawne rozwiązanie. Jeśli nie możesz jeszcze określić jego zawartości, przejdź do kolejnego i wróć do niego wtedy, gdy na planszy pojawi się większa liczba danych.
Zgadywanie prowadzi do sytuacji, w której jeden błąd powoduje efekt domina — kolejne wpisane cyfry opierają się na nieprawdziwym założeniu, a cała plansza staje się nierozwiązywalna. Wówczas musisz zaczynać od nowa albo tracić czas na żmudne szukanie miejsca, w którym popełniłeś pierwszy błąd. Profesjonalni rozwiązujący sudoku stosują wyłącznie logiczne dedukcje i nie uzupełniają żadnego pola, dopóki nie mają stuprocentowej pewności.
Z czasem będziesz w stanie analizować jednocześnie kilka pól i określać ich potencjalną zawartość na podstawie wzajemnych zależności, dzięki czemu rozwiązywanie sudoku na najniższym poziomie przestanie być dla ciebie intelektualnym wyzwaniem. Będzie to moment, by rozwiązywać trudniejsze arkusze oznaczone dwoma lub trzema gwiazdkami, gdzie liczba podanych cyfr jest znacznie mniejsza, a rozwiązanie wymaga zastosowania zaawansowanych technik logicznych.