Widzi się ich często. Idąc chodnikiem czy jadąc samochodem, widzimy jak stoją na drodze, chodniku, trawie w ogrodzie czy gdziekolwiek indziej. Stoją przy trójnogim stojaku i… stoją. Mogłoby się wydawać, że nic nie robią, ale tak naprawdę niewiele osób może powiedzieć czym oni właściwie się zajmują.
Często myli się geodetów z fotoradarami, albo fotografami robiącymi zdjęcia (stojak potrafi zmylić!). Kim właściwie jest geodeta i czym się zajmuje?
Czym jest geodezja?
Może zacznijmy od podstaw – geodezja to nauka zajmująca się ustalaniem wielkości i kształtu Ziemi, jak również określaniem położenia konkretnych punktów na jej powierzchni. Innymi słowy i mówiąc najkrócej, geodezja zajmuje się mierzeniem ziemi, a osoba się tym zajmująca, czyli geodeta, potocznie zwana jest również mierniczym.
Wydaje się to więc chyba dość oczywiste i proste. Pomiary prowadzone przez geodetów najczęściej używane są do tworzenia różnych rodzajów prac graficznych, związanych z ukształtowaniem terenu, opracowywania map topograficznych, planów sytuacyjno-wysokościowych oraz profili podłużnych i poprzecznych.
Zadania geodety
To charakterystyczne urządzenie używane przez geodetów nazywa się tachimetrem. Mają oni za zadanie, dzięki temu urządzeniu, zbadać ukształtowanie terenu oraz zniekształcenia jakie posiada. Wyznaczają także pozycje punktów znajdujących się w przestrzeni, jak również badają obiekty budowlane, takie jak budynki, mosty czy drogi.
Do tego potrzebują również konkretnych punktów odniesienia dla swoich badań. Często można znaleźć w różnych miejscach paliki, będące pozycjami pomocniczymi, a które często są pomalowane pomarańczową farbą. Są również tak zwane osnowy, wyznaczające współrzędne płaskie oraz rapery, które oznaczają punkty współrzędnych wysokościowych. Geodeci stosują je podczas wykonywania podziałów geodezyjnych działek, rozgraniczeń nieruchomości czy wytyczania budynków na działce przed rozpoczęciem budowy.
Sprzęt geodezyjny
O tachimetrze już była mowa, to charakterystyczne urządzenie znajdujące się na statywie. Umożliwia ono pomiary kątowe dzięki dalmierzowi laserowemu odległości. Wszystkie dane zapisuje on w swojej wewnętrznej pamięci, a odczyty widoczne są na ekranie. Tachimetr wyznacza więc kąty, natomiast inne urządzenie jest potrzebne, gdy potrzeba odwzorować otoczenie.
Wówczas używana jest osnowa albo odbiornik GPS, choć jest on nieco inny, niż ten używany przez nas choćby w nawigacji samochodowej. GPS przeznaczony do pomiarów geodezyjnych potrafi wyznaczyć pozycję z dokładnością poniżej 1 cm. Istnieje jeszcze tak zwany niwelator, który służy do pomiarów różnic wysokości pomiędzy poszczególnymi punktami. Każdy z tych instrumentów wymaga precyzyjnej kalibracji oraz regularnych przeglądów technicznych, aby gwarantować wiarygodność wykonywanych pomiarów.
Pomocnicze narzędzia geodezyjne
Oprócz podstawowego sprzętu elektronicznego, geodeci korzystają również z taśm mierniczych, łat niwelacyjnych oraz luster pryzmatycznych. Te ostatnie służą do odbijania sygnału laserowego podczas pomiarów, umożliwiając dokładne wyznaczenie odległości. W terenie używane są także pręty i paliki do stabilizacji punktów pomiarowych, które stanowią podstawę dla dalszych obliczeń i opracowań.
Praca geodety
Jak więc widać, praca geodety wcale nie jest taka nudna. Opiera się głównie na częstym przebywaniu na świeżym powietrzu, jak również w wielu całkiem ciekawych miejscach, bo to drogi, lasy, budowy i wiele innych.
To nie tylko ciekawa, ale i trudna praca, wymagająca od geodety umiejętności wyznaczania i opracowywania danych, ale także sporej siły fizycznej, zwłaszcza w czasie pracy terenowej, gdy trzeba ze sobą nosić dosyć ciężki sprzęt. Powinien także wykazywać się umiejętnością negocjacji z ludźmi, jak również odznaczać się sporą dozą cierpliwości.
Wymagania zawodowe
Aby zostać geodetą, należy ukończyć studia wyższe na kierunku geodezja i kartografia lub pokrewnym. Po studiach konieczne jest odbycie aplikacji geodezyjnej oraz zdanie egzaminu przed komisją kwalifikacyjną. Dopiero wtedy można uzyskać uprawnienia zawodowe i zostać wpisanym do centralnego rejestru geodetów i kartografów. Wymaga to nie tylko wiedzy teoretycznej z zakresu matematyki, geometrii czy fizyki, ale także praktycznych umiejętności obsługi nowoczesnego sprzętu pomiarowego.
Specjalizacje w zawodzie
Geodeci mogą specjalizować się w różnych dziedzinach. Niektórzy zajmują się geodezją inżynieryjną, wspierając budowę infrastruktury drogowej, mostów i obiektów przemysłowych. Inni koncentrują się na pomiarach obiektów budowlanych, kontrolując wykonanie fundamentów i konstrukcji. Istnieją również geodeci specjalizujący się w fotogrametrii i teledetekcji, wykorzystujący zdjęcia lotnicze i satelitarne do tworzenia cyfrowych modeli terenu.