Zwierzęta towarzyszą człowiekowi od zarania dziejów. Kiedyś miały dla nas znaczenie praktyczne – broniły domu, dawały pożywienie, polowały czy pełniły funkcję transportową. Dzisiaj rola zwierząt w życiu człowieka uległa zmianie. Oczywiście nadal są dla nas użyteczne, lecz już nie tylko pod względem praktycznym. Coraz bardziej interesuje nas wpływ ich towarzystwa na nasze zdrowie, samopoczucie i kształtowanie osobowości.
• Co dają nam zwierzęta?
• Dogoterapia – popularna terapia z udziałem psów
• Felinoterapia – koty potrafią pomagać
• Hipoterapia – lecznicze działanie koni
• Zwierzęta jako najlepsi terapeuci
Jak pokazują statystyki, co drugi Polak posiada w domu zwierzę – musi więc istnieć konkretny powód, dla którego ludzie odczuwają potrzebę obcowania ze zwierzętami. Skąd bierze się to przywiązanie i czy naprawdę przynosi nam korzyści?
Co dają nam zwierzęta?
Wieloletnie badania pokazują, że zwierzęta mają niesamowicie pozytywny wpływ na nasze życie. Im wcześniej zaczynamy obcować ze zwierzętami, tym większe korzyści z tego czerpiemy. Naukowo udowodniono, że dzieci posiadające zwierzęta domowe rzadziej chorują i cierpią na różne alergie – ich układ odpornościowy lepiej radzi sobie z patogenami środowiskowymi.
Zwierzęta wykształcają też w małym człowieku pewne bardzo przydatne umiejętności społeczne i cechy charakteru. Przede wszystkim uczą odpowiedzialności za drugą istotę, poczucia obowiązku związanego z codzienną opieką, empatii wobec potrzeb innych oraz bezwarunkowej miłości. Zwierzęta wzbudzają w nas ciepło, delikatność, uspokajają po stresujących wydarzeniach i pomagają się odprężyć. Są wierne i oddane niezależnie od naszych problemów czy nastrojów, więc często traktujemy je jak przyjaciela, psychologa i przewodnika w jednym. Niektóre zwierzęta mają nawet udokumentowane zdolności terapeutyczne, a na całym świecie niesamowite efekty przynoszą programy rehabilitacyjne z udziałem zwierząt.
Dogoterapia – popularna terapia z udziałem psów
Mówi się, że pies jest najlepszym przyjacielem człowieka – i rzeczywiście ma to odzwierciedlenie w rzeczywistości. Psy przywiązują się do ludzi najszybciej, są im wierne, oddane i bronią swojego właściciela przed zagrożeniem. Jednak psy mają także niesamowitą umiejętność pozytywnego wpływania na ludzkie zdrowie fizyczne i psychiczne. Leczenie ludzi za pomocą tych wspaniałych zwierząt nosi nazwę dogoterapii.
Dogoterapia wzmaga głównie efektywność rehabilitacji ruchowej, ale obcowanie z psem jest polecane także osobom cierpiącym na depresję, osobom samotnym i starszym. Kto jak nie pies zarazi nas swoim entuzjazmem do życia, zmusi nas do regularnego wychodzenia na spacer czy dotrzyma towarzystwa w samotne popołudnie? Psy pomagają także osobom z wadami wzroku i słuchu – ich obecność nie tylko wspiera psychicznie, ale również fizycznie zwiększa bezpieczeństwo i samodzielność pacjentów.
Każdy niewidomy i niesłyszący ma prawo do specjalnie wyszkolonego psa przewodnika, który staje się integralną częścią życia niepełnosprawnego – mieszka z nim, pomaga mu w codziennych obowiązkach, ostrzega przed przeszkodami i dba o jego bezpieczeństwo w ruchu ulicznym.
Felinoterapia – koty potrafią pomagać
Kot tak samo jak pies terapeutą zostać może. Koty słyną ze swoich zdolności leczniczych i pozytywnego wpływu mruczenia na ludzi. Ich zadziwiającą umiejętnością jest wykrywanie miejsc bólowych w ciele człowieka. Koty lokalizują miejsce bólu, następnie czy tego chcemy czy nie kładą się na nim, a gdy schodzą ze zdziwieniem możemy odkryć, że dyskomfort zniknął lub znacznie się zmniejszył. Mechanizm tego zjawiska nie został jeszcze w pełni wyjaśniony naukowo, jednak liczne obserwacje potwierdzają takie zachowania kotów.
Te przyjazne czworonogi ściągają na siebie także szkodliwe promieniowanie elektromagnetyczne emitowane przez urządzenia elektryczne, chroniąc nas przed negatywnym oddziaływaniem fal radiowych i magnetycznych. Ze względu na swoje uspokajające właściwości koty wykorzystywane są w leczeniu osób starszych, niedołężnych, dzieci z autyzmem oraz pacjentów z zaburzeniami psychicznymi. Felinoterapia sprawdza się także w pracy z osobami hospitalizowanymi długoterminowo.
Hipoterapia – lecznicze działanie koni
Hipoterapia to forma rehabilitacji wykorzystująca kontakt z końmi oraz jazdę konną jako narzędzie terapeutyczne. Te inteligentne stworzenia wykorzystuje się do rehabilitacji wieloprofilowej obejmującej zarówno sferę fizyczną jak i psychiczną. Oddziałują one pozytywnie na osoby niepełnosprawne ruchowo, psychicznie, sensorycznie i społecznie. Specyficzny ruch konia podczas jazdy wymusza na jeźdźcu aktywację mięśni głębokich, poprawia równowagę i koordynację ruchową.
Obcowanie z końmi wprowadza spokój i harmonię w życiu pacjenta. Niesamowita energia, łagodność i cierpliwość koni dają efekty terapeutyczne niemożliwe do osiągnięcia w tradycyjnej rehabilitacji. Dodatkowo kontakt ze zwierzęciem buduje pewność siebie, uczy odpowiedzialności i komunikacji niewerbalnej – szczególnie cenne u dzieci z zaburzeniami rozwojowymi.
Zwierzęta jako najlepsi terapeuci
Każde zwierzę ma na nas dobroczynny wpływ w różnym zakresie i na różnych płaszczyznach. Czegoś nas uczy i w czymś nam pomaga – zarówno w sferze emocjonalnej jak i fizycznej. Dlatego zwierzęta pojawiają się coraz częściej w domach dziecka, hospicjach, domach spokojnej starości, a niektóre nawet w oddziałach szpitalnych i ośrodkach rehabilitacyjnych. Ich obecność rozwesela, łagodzi ból psychiczny, obniża poziom lęku i na chwilę pozwala zapomnieć o problemach zdrowotnych czy życiowych. Zwierzęta są więc potrzebne ludziom nie tylko jako towarzysze codzienności, ale również jako naturalni wspomagnicy procesu zdrowienia i terapii.