Wełna to materiał, po który najczęściej sięgamy w okresie jesienno-zimowym, ponieważ jest bardzo przyjemna i ciepła. Wykonuje się z niej swetry, ale też i czapki, rękawiczki oraz szaliki, które w tym okresie nosimy często. Jak należy je przygotować na nowy sezon? W jaki sposób prać produkty z wełny?
Czym jest wełna
Wełna to materiał naturalny, który najczęściej pozyskiwany jest z owiec, ale nie tylko. Prostym przykładem jest choćby wełna alpaki czy merynosa (szczególny gatunek owiec), które uznawane są jednocześnie za materiały wyższej klasy. Wykorzystywana jest także sierść lam, kóz oraz królików. W zależności od tego, z jakiego zwierzęcia pochodzi, można wyróżnić kilka jej rodzajów, które różnią się między sobą nie tylko właściwościami, ale i jakością. Niezależnie jednak od tego, z czego wykonane konkretnie będą nasze szaliki, czapki i rękawiczki, wełna jest materiałem delikatnym i należy obsługiwać się z nią ostrożnie. Włókna naturalne mają warstwową strukturę łusek, które pod wpływem nieodpowiedniego czyszczenia mogą się zlepić, co prowadzi do filcowania i utraty pierwotnego kształtu.
Jak często prać wełniane czapki, szaliki i rękawiczki
Na wstępie warto przede wszystkim zaznaczyć, że ubrania i akcesoria wykonane z wełny pierze się rzadko. W przypadku czapek, szalików i rękawiczek nie częściej niż raz do roku i najlepiej tuż przed rozpoczęciem sezonu zimowego, by móc je spokojnie przenosić przez te kilka miesięcy. Wełna, jako że jest produktem naturalnym, posiada też pewną specyfikę – nie lubi prania, a częste namaczanie w wodzie, traktowanie detergentami i wirowanie im nie służy i może uszkodzić włókna, które są bardzo wrażliwe. Jeśli na powierzchni pojawi się lekki zapach, można zamiast prania wywietrzyć akcesoria na świeżym powietrzu lub umieścić je na kilka godzin w zamrażarce, co skutecznie neutralizuje przykre aromaty bez narażania struktury tkaniny.
Ręczne pranie wełnianych rzeczy
Gdy już powoli szykujemy się do sezonu jesiennego i zimowego, czeka nas mimo wszystko wyjęcie wełnianych czapek, szalików i rękawiczek, które czekały schowane głęboko w szufladach przez wiele miesięcy. W takim wypadku należy pamiętać o jednym – wełnę pierze się delikatnie. Najlepiej sprawdzić na metce, ale zazwyczaj nie zaleca się wrzucania takich produktów do pralki i czyści się je ręcznie. Woda powinna być letnia, używa się przy tym delikatnych detergentów, a czyszcząc, jedynie lekko ugniata się materiał. Nie należy pocierać ani wykręcać tkaniny, ponieważ takie ruchy prowadzą do odkształcenia włókien i powstania przetarć. Warto używać specjalnych płynów do wełny, które zawierają lanoliny lub inne substancje odżywiające, dzięki czemu materiał pozostaje elastyczny i miękki.
Jak prać wełnę w pralce
Jak zostało wspomniane, raczej nie zaleca się, by wełniane części garderoby prać w pralce. Oczywiście są pewne wyjątki, wiele będzie też zależało od tego, co widnieje na metce. Współcześnie większość pralek posiada też specjalne programy – np. do wełny i tkanin delikatnych albo do prania ręcznego. W takich przypadkach jak najbardziej można z tego skorzystać. Tutaj także istotne będzie zachowanie niskiej temperatury prania oraz zastosowanie specjalnych detergentów, najlepiej do tkanin delikatnych. Podobnie jak przy czyszczeniu tafty, temperatura nie powinna przekraczać 30 stopni Celsjusza, a wirowanie należy całkowicie wyłączyć lub ustawić na najniższe obroty, aby uniknąć uszkodzenia struktury włókien. Przed włożeniem do pralki warto dodatkowo umieścić czapki, szaliki i rękawiczki w worku do prania lub poszewce, co zapewni dodatkową ochronę.
Jak suszyć wełniane czapki, szaliki i rękawiczki
Suszenie takich produktów nie jest trudne, choć niestety czasochłonne. Nie powinno się ich wieszać i wszystkie czapki, szaliki i rękawiczki należy kłaść poziomo, np. na ręcznikach czy matach do suszenia. To ważne, ponieważ wełna pod wpływem wilgoci robi się ciężka, a wieszając ją, można doprowadzić do deformacji materiałów. Z tego też powodu nie zaleca się choćby korzystania z suszarek bębnowych. Po wyjęciu z wody należy delikatnie wycisnąć nadmiar wody poprzez owinięcie w suchy ręcznik i lekkie dociśnięcie – nigdy nie wykręcać. Suszyć należy z dala od bezpośrednich źródeł ciepła, takich jak grzejniki czy promienie słoneczne, które mogą spowodować sztywnienie i wykrzywianie kształtu. Okres suszenia wynosi zazwyczaj od kilkunastu do kilkudziesięciu godzin, w zależności od grubości i splotu materiału.
Przechowywanie wełnianych akcesoriów poza sezonem
Kiedy sezon zimowy dobiega końca, należy odpowiednio przygotować czapki, szaliki i rękawiczki do przechowywania. Po ostatnim praniu i całkowitym wysuszeniu warto umieścić je w bawełnianych workach lub kartonowych pudłach, które zapewniają cyrkulację powietrza. Unikać należy plastikowych pojemników, które zatrzymują wilgoć i sprzyjają rozwojowi pleśni. Do pojemników warto dołożyć saszetki z lawendą lub cedru, które naturalnie odstraszają mole – owady szczególnie zainteresowane naturalnymi włóknami. Przed schowaniem należy upewnić się, że w szafie panują suche warunki i umiarkowana temperatura, co zapobiegnie zżółknięciu i wypłowieniu kolorów.
Jak usuwać plamy z wełny
Jeśli na wełnianej czapce lub szaliku pojawi się plama, należy zareagować szybko, ale ostrożnie. Nie można pocierać zabrudzenia na sucho, ponieważ włókna mogą się uszkodzić. Najlepiej zwilżyć miejsce planem letnią wodą i delikatnie wetrzeć niewielką ilość środka do wełny lub mydła glicerynowego, po czym spłukać czystą wodą. W przypadku plam tłuszczowych można zastosować talk lub ziemniaczaną mąkę – posypać nią plam, odczekać kilka godzin, aby wchłonęła tłuszcz, a następnie delikatnie wytrząść. Unikać należy stosowania wybielaczy czy agresywnych detergentów, które mogą zniszczyć naturalną strukturę włókien i zmienić kolor materiału.
Czy można prasować wełnę
Prasowanie wełny jest możliwe, choć wymaga szczególnej ostrożności. Najlepiej ustawić żelazko na niską temperaturę i zawsze używać wilgotnej bawełnianej ściereczki lub specjalnego matu do prasowania, aby uniknąć bezpośredniego kontaktu stopy żelazka z włóknami. Prasuje się lekko, bez dociskania, ruchami od góry do dołu – nigdy okrężnymi, które mogą rozciągnąć materiał. Jeśli czapka lub rękawiczka ma trójwymiarowy kształt, lepiej zrezygnować z prasowania i zamiast tego rozłożyć je na płaskiej powierzchni, a następnie lekko rozprostować dłońmi. Podobnie jak przy prasowaniu lnu, wilgotność i umiarkowana temperatura są tutaj absolutnie niezbędne, by uniknąć uszkodzenia tkaniny.
Odnowa wełnianych akcesoriów
Nawet przy najlepszej pielęgnacji wełniane czapki, szaliki i rękawiczki mogą z czasem stracić pierwotną miękkość i sprężystość. Warto wtedy zastosować specjalną kąpiel odnawiającą – do letniej wody dodać płyn do wełny wzbogacony lanoliną i namoczyć akcesoria na około 15 minut. Po takim zabiegu delikatnie wycisnąć wodę i suszyć jak zwykle. Można również użyć odżywki do włosów na bazie keratyny – działa ona podobnie jak preparaty do wełny, wygładzając łuski włókien i przywracając miękkość. Jeśli na powierzchni pojawią się mechacenie, należy je usunąć specjalną maszynką lub drobnoziarnistym grzebieniem, nigdy ostrymi nożyczkami, które mogą uszkodzić splot.