Rusztowania na budowie – typy rusztowań i ich zastosowanie

Marzeniem człowieka od zawsze było sięgnięcie nieba. Wszyscy znamy przypowieść biblijną o wieży Babel, która miała być pomnikiem ludzkiej pomysłowości i zmysłu inżynierskiego. Współczesne wieżowce przypominają o tym dawnym marzeniu, jednak technologie, które stosuje się do ich budowy są znacznie nowocześniejsze niż w czasach biblijnych. Przyjrzyjmy się konstrukcjom wsporczym niezbędnym w każdej tego typu inwestycji.

Historia rusztowań

Już od początku cywilizacji mamy do czynienia z obiektami budowlanymi, które znacznie przekraczały swą wysokością wzrost człowieka. Aby budować wyżej, nasi przodkowie musieli skorzystać z najprostszych, ale jak na tamte czasy skutecznych konstrukcji wsporczych, które pozwoliły im stworzyć największe dzieła architektoniczne starożytności i doby średniowiecza. Drewniane pale wbijane w grunt, układ belek podtrzymujących pomosty robocze czy prymitywne konstrukcje bambusowe — to podstawowe rozwiązania znane już starożytnym budowniczym egipskich piramid oraz rzymskich akweduktów. Współczesne technologie pozwoliły na stworzenie wielu nowych typów, takich jak nowoczesne rusztowania wiszące, stojące, przejezdne i wiele innych. Ich zastosowanie pozwoliło na przyspieszenie montażu, zwiększyło bezpieczeństwo, a także umożliwiło wygodniejszy transport z miejsca na miejsce. W XIX wieku pojawienie się stali umożliwiło budowę lżejszych i bardziej wytrzymałych konstrukcji, a w XX wieku wprowadzenie aluminium dodatkowo zrewolucjonizowało branżę budowlaną.

Rusztowania wiszące

To rozwiązanie może zdziwić, ponieważ wywraca ono klasyczną definicję rusztowania do góry nogami. Zaletą tego systemu jest przede wszystkim szybkość instalacji. Wystarczy zamontować stalowe liny lub taśmy na szczycie budynku, a następnie zawiesić na nich platformę roboczą. W pewnym sensie ten rodzaj konstrukcji przypomina windę, jednak jest od niej znacznie bardziej stabilny i pozwala na większe obciążenie. Platformy wiszące wyposażone są w mechanizmy podnoszące elektryczne lub ręczne, które pozwalają na precyzyjną regulację wysokości. Ten typ wykorzystuje się zwykle przy ociepleniach lub renowacji budynków. Pozwala on również na uniknięcie otworów po kotwach w elewacji, co ma ogromne znaczenie przy obiektach zabytkowych oraz budynkach z wrażliwymi okładzinami fasadowymi. Rusztowania wiszące sprawdzają się także przy myciu okien w wysokich budynkach biurowych oraz przy pracach konserwatorskich prowadzonych na dużych wysokościach.

Rusztowanie stojące

Jest to rozwiązanie znacznie bardziej kosztowne i czasochłonne, jednak w wielu wypadkach okazuje się ono jedynym możliwym wyjściem. Na pewno trzeba z niego skorzystać przy okazji budowania nowych budynków, a także w sytuacjach, kiedy budowla jest znacznych rozmiarów. Konstrukcje stojące opierają się na gruncie lub fundamentach, tworząc stabilny system słupów, podestów i poprzeczek. W tym wypadku należy również zadbać o bardzo dokładne zakotwienie całości rusztowania do ściany budynku, co zwiększa jego stabilność i bezpieczeństwo użytkowania. Kotwienie odbywa się za pomocą specjalnych łączników stalowych montowanych w otworach wykonanych w ścianie. Rusztowania stojące dzielą się na ramowe, rurowe oraz modułowe, przy czym każdy z tych typów ma swoje specyficzne zastosowanie. Rusztowania ramowe charakteryzują się prostą konstrukcją i szybkim montażem, rurowe oferują większą elastyczność w dostosowaniu do nieregularnych kształtów budynków, a modułowe łączą zalety obu systemów. Do ich budowy niezbędne są podstawowe urządzenia budowlane, które umożliwiają bezpieczny transport i montaż poszczególnych elementów na wysokości.

Rusztowanie warszawskie

Jest to chyba jedno z najbardziej popularnych rozwiązań, jakie jest stosowane w naszym kraju, o czym świadczy już sama nazwa. Powodem tej popularności jest prostota konstrukcji, która oparta jest na planie kwadratu lub prostokąta o wymiarach zazwyczaj 2,5 m × 2,5 m lub 3 m × 3 m. Całość łączy się bez użycia śrub — elementy wpasowują się w siebie dzięki specjalnie zaprojektowanym złączom klinowym oraz hakom. Często jest ono wykorzystywane przy okazji prac tynkarskich, a także spawalniczych oraz murarskich. Choć jest to konstrukcja już nieco przestarzała w porównaniu z nowoczesnymi systemami modułowymi, to jednak w dalszym ciągu sprawdza się bardzo dobrze na polskich budowach, zwłaszcza przy mniejszych obiektach mieszkalnych i robotach remontowych. Dodatkowym atutem rusztowania warszawskiego jest jego niska cena wynajmu oraz dostępność na rynku — większość firm budowlanych dysponuje tym właśnie typem. Montaż nie wymaga specjalistycznych narzędzi, co obniża koszty i przyspiesza prace przygotowawcze.

Rusztowania przejezdne

Ogromnym zainteresowaniem cieszą się również lekkie rusztowania przejezdne, które obecnie wykonuje się niemal wyłącznie z aluminium. Ich zaletą jest, jak łatwo się domyślić, duża mobilność wynikająca z zamontowanych kółek jezdnych. Konstruktorzy dbają jednak również o bezpieczeństwo osób, które będą na nich pracować, dlatego zawsze są one wyposażone w dodatkowe podpory i hamulec, by zagwarantować pełną stabilność budowlańcom i innym specjalistom, którzy będą musieli z nich skorzystać. Z tego też powodu ogromną wagę przykłada się między innymi do tego, by zapewnić tu dodatkowe barierki ochronne oraz bezpoślizgowe podłogi robocze. Rusztowania przejezdne stosuje się głównie w halach produkcyjnych, magazynach oraz przy pracach wewnętrznych, gdzie konieczne jest częste przemieszczanie stanowiska roboczego. Szczególnie przydają się przy malowaniu sufitów, montażu instalacji elektrycznych czy wentylacyjnych, a także przy montażu termoizolacji w budynkach przemysłowych. Wysokość platform roboczych w rusztowaniach przejezdnych może być regulowana, co pozwala na dostosowanie ich do specyfiki wykonywanej pracy bez konieczności demontażu całej konstrukcji.