Jeżeli regularnie ćwiczycie jogą, pamiętajcie o tym, że należy co jakiś czas poddawać odpowiedniej pielęgnacji także matę, na której trenujecie. Jak się okazuje, nie jest to wcale takie proste, jak mogłoby się wydawać, jako że różne materiały będą wymagać odmiennej formy pielęgnacji. Jak się za to zabrać?
Podstawowe zasady czyszczenia maty do jogi
Odpowiednio dobrana mata do jogi zdecydowanie ułatwia nam ćwiczenia, przez co zwiększa się nasz komfort. Jednakże użytkowanie jej sprawia, że po pewnym czasie konieczne będzie jej wyczyszczenie, aby się nie zniszczyła i nie straciła swoich właściwości. Należy więc potraktować ją odpowiednimi środkami pielęgnacyjnymi i istotne będzie też to, z jakiego materiału jest wykonana. Nieco inaczej będzie to wyglądało w przypadku akcesoriów stworzonych z PCV, kauczuku, mikrofibry, juty czy poliuretanu. Każdy z tych materiałów ma swoją specyfikę i wymaga dostosowania metody czyszczenia do jego charakterystyki.
Pielęgnacja maty z kauczuku naturalnego
Kauczuk to naturalny materiał, który jednocześnie wymaga też odpowiedniego potraktowania, by nie uległ zniszczeniu. Najlepiej robić to ręcznie z użyciem roztworu wody i octu w proporcji 1:1. Ocet działa antybakteryjnie i usuwa nieprzyjemne zapachy bez ryzyka uszkodzenia struktury materiału. Zdecydowanie należy unikać detergentów ani tym bardziej nie wolno ich namaczać. Nadmiar wody może spowodować rozwarstwianie się materiału, a agresywne środki chemiczne osłabiają jego naturalne właściwości antypoślizgowe. Po przetarciu matę należy pozostawić do całkowitego wyschnięcia w przewiewnym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego, które mogłoby ją zdegradować.
Czyszczenie maty z PCV – praktyczne wskazówki
PCV to materiał raczej mało wymagający, choć oczywiście i tutaj lepiej postawić na właściwą pielęgnację. Przyda się tutaj woda, lekki detergent oraz szmatka, by móc nią przetrzeć powierzchnię maty. Warto przygotować roztwór z kilku kropel płynu do naczyń rozpuszczonych w litrze ciepłej wody. Po wyczyszczeniu mat z PCV można również stosować specjalne spraye odświeżające dostępne w sklepach ze sprzętem sportowym. Tak naprawdę więcej tutaj nie potrzeba robić, by zadbać o czystość, jednak regularne czyszczenie po każdych kilku treningach przedłuży żywotność maty i zapewni higieniczne warunki do ćwiczeń.
Delikatna pielęgnacja maty z poliuretanu
Ten typ materiału charakteryzuje się większą delikatnością, ponieważ bardzo łatwo może ulec zarysowaniu i zabrudzeniu. Z tego też względu jego pielęgnacja też musi być potraktowana z ostrożnością. Najlepiej, jeżeli powierzchnię maty przetrze się szmatką lub gąbką namoczoną w wodzie z delikatnym detergentem. Unikajcie szorstkich gąbek czy szczotek, które mogą porysować wierzchnią warstwę. Poliuretan łatwo wchłania tłuszcz i pot, dlatego warto czyścić go częściej niż inne materiały – najlepiej po każdym treningu lekko przetrzeć wilgotną ściereczką. Po umyciu mat należy rozłożyć do wyschnięcia, unikając zwijania w mokrym stanie, co mogłoby doprowadzić do powstania pleśni.
Mikrofibrowe maty – prostota w utrzymaniu czystości
Jeżeli chodzi o formę pielęgnacji, zdecydowanie maty z mikrofibry są bardzo łatwe w czyszczeniu. W zupełności wystarczy przetarcie wilgotną szmatką z dodatkiem mydła lub innego detergentu, którym się ją przetrze. Mikrofibrę charakteryzuje szybkie schnięcie i odporność na plamy, co czyni ją wyjątkowo praktycznym rozwiązaniem dla osób często trenujących. Po wyczyszczeniu można dodatkowo wykorzystać roztwór wody z sodą oczyszczoną, który skutecznie usuwa uporczywe zabrudzenia bez potrzeby stosowania silnych chemikaliów. Mikrofibrowe maty można także prać maszynowo w niskich temperaturach, jeśli producent wyraźnie na to zezwala w instrukcji użytkowania.
Specyfika czyszczenia mat jutowych
Tutaj także należy przede wszystkim sięgać po wilgotne ścierki i gąbki oraz delikatnie nimi przecierać powierzchnię maty. Zdecydowanie nie zaleca się też ich namaczania, jako że juta jest dość delikatna i zbytnie nasiąknięcie wodą może ją po prostu zniszczyć. Naturalne włókna jutowe mają tendencję do kurczenia się i odkształcania po kontakcie z nadmierną wilgocią. Po czyszczeniu mat jutowych warto rozwiesić ją w przewiewnym miejscu, gdzie powietrze swobodnie krąży z obu stron. Dodatkowo można używać szczotki o miękkim włosiu do usuwania drobnych zabrudzeń i rozluźniania włókien, co zwiększa komfort użytkowania podczas kolejnych ćwiczeń jogi.
Pranie maty w pralce – kiedy jest możliwe?
Tak i nie – wiele będzie zależało od materiału. Niektóre maty wykonane z PCV, a także z mikrofibry z powodzeniem można wrzucić do bębna, bez obaw o zniszczenie. Należy jednak pamiętać o ustawieniu niskiej temperatury (maksymalnie 30 stopni) oraz o wyłączeniu wirowania lub ustawieniu go na minimum. Mimo wszystko w zdecydowanej większości takie działanie byłoby mocno ryzykowne i nie opłaca się go podejmować. Przed praniem maszynowym koniecznie sprawdźcie etykietę producenta – niektóre maty mają specjalne powłoki antypoślizgowe, które ulegają zniszczeniu w pralce. Zdecydowanie bezpieczniej jednak czyścić je ręcznie, co jak widać na przykładach, nie jest wymagające ani czasochłonne.
Dodatkowe sposoby konserwacji i przedłużenia żywotności maty
Poza regularnym czyszczeniem warto zadbać o odpowiednie przechowywanie maty między treningami. Zwijaj ją zawsze wierzchem na zewnątrz, by uniknąć zatrzymywania wilgoci i bakterii wewnątrz. Stosuj dedykowane pokrowce lub torby transportowe, które chronią powierzchnię przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Po każdych zajęciach dobrze jest przetrzeć matę suchą ściereczką, usuwając nadmiar potu i wilgoci – ta prosta czynność znacząco ogranicza rozwój bakterii. Co kilka tygodni warto przeprowadzać głębsze czyszczenie z użyciem środków odpowiednich dla danego materiału, a raz na kilka miesięcy można stosować naturalne odświeżacze na bazie olejków eterycznych, które dodatkowo działają antybakteryjnie i nadają przyjemny zapach.
Domowe sposoby na usuwanie zapachów i bakterii
Oprócz standardowych metod czyszczenia istnieje szereg domowych sposobów na utrzymanie maty w idealnej kondycji. Roztwór z wody, soku z cytryny i kilku kropel olejku herbacianego doskonale neutralizuje przykre zapachy i działa antyseptycznie. Innym skutecznym zabiegiem jest posypanie maty sodą oczyszczoną, pozostawienie jej na kilka godzin, a następnie dokładne odkurzenie – soda pochłania wilgoć i zapachy. Można również przygotować spray z wody destylowanej i olejków eterycznych (np. lawendowego, eukaliptusowego lub miętowego), który po każdym treningu odświeży powierzchnię maty. Pamiętajcie jednak, by nie stosować zbyt dużych ilości olejków, które mogłyby pozostawić tłustą warstwę na powierzchni, zmniejszając przyczepność podczas ćwiczeń.