Piękny uśmiech potrafi zdobić nas lepiej niż drogie ubrania. Znacznie trudniej jednak o niego zadbać. Niektórzy z nas rodzą się z białymi, prostymi zębami. Inni muszą się postarać nieco bardziej, by osiągnąć podobny efekt. Warto dowiedzieć się, w jaki sposób dbać o nasze uzębienie, by służyło nam jak najdłużej.
• Dbałość o uzębienie
• Dieta sprzymierzeńcem zdrowych zębów
• Technika szczotkowania zębów
• Nić dentystyczna w codziennej higienie
• Guma do żucia jako wsparcie
• Kontrole u ortodonty
Dbałość o uzębienie
Uznaje się, że nasze zęby są w połowie tak twarde jak diament, jednak zwykły cukier potrafi je doszczętnie zniszczyć. W Polsce wiele osób zaniedbuje regularne wizyty kontrolne, co często kończy się tym, że muszą starać się o zdrowy uśmiech u implantologa (więcej o zdrowym uśmiech np. na: www.implantmasterspoland.pl/misja). Powinniśmy się jednak starać, by do takich sytuacji nie doprowadzać, czyszcząc swoje zęby codziennie za pomocą profesjonalnych środków z fluorem. Systematyczne używanie past z odpowiednim stężeniem fluoru wzmacnia szkliwo i zmniejsza ryzyko próchnicy nawet o 40 procent. Fluor tworzy na powierzchni zębów warstwę ochronną, która utrudnia bakteriom adhezję i produkcję kwasów niszczących tkankę twardą. Warto zwrócić uwagę na stężenie fluoru w paście – dla dorosłych optymalna wartość to 1450 ppm, natomiast dla dzieci do szóstego roku życia 1000 ppm.
Dieta sprzymierzeńcem zdrowych zębów
To, co jemy ma ogromny wpływ na nasze zdrowie i nasze zęby. Nie chodzi tylko o to, żeby unikać słodzonych napojów, które niszczą szkliwo. Warto wybierać takie produkty spożywcze, które pomogą nam zachować zdrowy uśmiech. Oczywistością są produkty mleczne, które zawierają wapń. Jest on podstawowym budulcem kości i zębów. Będzie on dla nas lepiej przyswajalny, jeśli dostarczymy organizmowi witaminy D, której źródłem są tłuste ryby, takie jak łosoś lub makrela. Nawet jeśli nie lubimy brokułów, to jednak czasem powinniśmy się zmusić do ich spożycia, ponieważ pomogą nam one w walce z parodontozą dzięki zawartości witaminy C i żelaza. Mam też dobrą wiadomość. Truskawki wybielają zęby, więc możemy jeść je na zdrowie – zawarta w nich kwas jabłkowy działa jak naturalny środek wybielający. Amatorzy zielonej herbaty dostarczą natomiast odpowiednią dawkę fluoru, pijąc swój ulubiony napar. Dodatkowo zielona herbata zawiera katechiny, które hamują rozwój bakterii odpowiedzialnych za powstawanie płytki nazębnej. Selery, marchewki i jabłka działają jak naturalne szczoteczki – ich chrupka konsystencja mechanicznie oczyszcza powierzchnię zębów i stymuluje wydzielanie śliny, która neutralizuje kwasy. Orzechy włoskie i migdały dostarczają nie tylko wapnia, ale również fosfor, który wspiera remineralizację szkliwa.
Technika szczotkowania zębów
Zęby powinniśmy szczotkować po każdym posiłku lub przynajmniej dwa razy dziennie. Nie jest jednak obojętne, w jaki sposób to robimy. Najlepszą metodą jest mycie każdego zęba po kolei ze wszystkich stron, przy czym szczoteczkę należy ustawić pod kątem 45 stopni do linii dziąseł i wykonywać krótkie ruchy wymiatające od dziąsła w kierunku korony zęba. Dla osiągnięcia lepszego efektu dobrze jest korzystać ze szczoteczek elektrycznych, które wykonują znacznie więcej ruchów na sekundę, a jednocześnie są znacznie bardziej delikatne dla naszych dziąseł. Nie zapominajmy też o tym, by nasza pasta zawierała fluor. Sam proces szczotkowania powinien trwać minimum dwie minuty – wiele nowoczesnych szczoteczek elektrycznych posiada wbudowany timer, który przypomina o upływie odpowiedniego czasu. Zbyt silny nacisk podczas szczotkowania może uszkodzić dziąsła i doprowadzić do ich cofania się, dlatego warto wybierać szczoteczki z miękkim włosiem lub kontrolą nacisku. Nie należy szczotkować zębów bezpośrednio po spożyciu produktów kwaśnych, takich jak cytrusy czy soki owocowe – lepiej poczekać około 30 minut, aby szkliwo mogło się zremineralizować. Warto również pamiętać o czyszczeniu języka, na którym gromadzą się bakterie odpowiedzialne za nieprzyjemny zapach z ust.
Nić dentystyczna w codziennej higienie
Nawet najlepsza szczoteczka będzie miała problem z dotarciem w wąskie przestrzenie między zębami. Na szczęście nić dentystyczna radzi sobie z tym problemem bardzo łatwo. Warto ją stosować, by zmniejszyć ryzyko próchnicy i utrzymać świeży oddech znacznie dłużej. Dentyści zalecają używanie nici przynajmniej raz dziennie, najlepiej wieczorem przed szczotkowaniem zębów. Technika stosowania nici dentystycznej ma znaczenie – należy ją delikatnie wprowadzić między zęby, owinąć wokół podstawy zęba w kształcie litery C i przesunąć w górę i w dół kilka razy. Dla osób z mostami, aparatami ortodontycznymi lub implantami dostępne są specjalne nici dentystyczne typu superfloss z grubszym, gąbczastym fragmentem, który łatwiej przesuwa się przez trudno dostępne miejsca. Alternatywą dla tradycyjnej nici mogą być irygatory, które oczyszczają przestrzenie międzyzębowe strumieniem wody pod ciśnieniem – są one szczególnie pomocne dla osób z wrażliwymi dziąsłami lub aparatami ortodontycznymi. Regularne stosowanie nici dentystycznej redukuje ryzyko chorób przyzębia, które mogą prowadzić do utraty zębów.
Guma do żucia jako wsparcie
Nie zawsze mamy możliwość użycia szczoteczki do zębów. W takich sytuacjach warto mieć pod ręką gumę do żucia bez cukru. Dzięki niej pozbędziemy się resztek jedzenia i odświeżymy swój oddech. Niby nic, a jednak nawet tak prosta czynność wiele nam daje. Żucie gumy stymuluje wydzielanie śliny, która naturalnie neutralizuje kwasy powstające po posiłkach i wspomaga remineralizację szkliwa. Gumy zawierające ksylitol dodatkowo hamują rozwój bakterii Streptococcus mutans, głównego sprawcy próchnicy. Badania wykazują, że żucie gumy przez 20 minut po posiłku może zmniejszyć ryzyko powstania ubytków próchnicowych. Warto wybierać gumy posiadające akceptację organizacji stomatologicznych, które gwarantują bezpieczeństwo dla zębów i dziąseł.
Kontrole u ortodonty
Krzywe zęby mogą być nie tylko estetycznym problemem. Często utrudniają one prawidłowe czyszczenie przestrzeni między zębami i doprowadzają do szybszego zużywania się szkliwa oraz nieprawidłowego rozkładu sił żucia. Dobrym pomysłem jest więc skorzystanie z pomocy ortodonty, który oceni uzębienie i zaproponuje odpowiednią metodę korekcji. Wczesna interwencja ortodontyczna u dzieci może zapobiec poważniejszym problemom w przyszłości – optymalne pierwsze badanie powinno odbyć się około siódmego roku życia. Współczesna ortodoncja oferuje różnorodne rozwiązania, od tradycyjnych aparatów stałych, przez estetyczne zamki ceramiczne, aż po niewidoczne nakładki ortodontyczne. Nieprawidłowe ustawienie zębów wpływa również na funkcjonowanie stawów skroniowo-żuchwowych, może powodować bóle głowy, migrenowe dolegliwości i problemy z żuciem. Korzyści z leczenia ortodontycznego wykraczają więc daleko poza estetykę – poprawiają funkcjonalność całego układu stomatognatycznego.
Nie zawsze wymienione wyżej rady będą oczywiście skuteczne. Czasami możemy być wyjątkowo podatni na próchnicę ze względów genetycznych lub stracić ząb w wyniku mechanicznego urazu. W takich wypadkach najlepiej skorzystać z pomocy klinik implantologicznych, które oferują najbardziej zaawansowane rozwiązania. Nie zmienia to jednak faktu, że o zęby trzeba dbać przez całe życie, a nawet drobne zaniedbania mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Profilaktyka i regularne kontrole stomatologiczne są zawsze tańsze i mniej inwazyjne niż leczenie zaawansowanych problemów. Warto również pamiętać, że zdrowie jamy ustnej ma bezpośredni wpływ na stan całego organizmu – bakterie z zakażonych zębów i dziąseł mogą przedostawać się do krwiobiegu i zwiększać ryzyko chorób serca, cukrzycy czy powikłań ciążowych.
