Stany Zjednoczone Ameryki to dla wielu z nas nadal symbol wolności, lepszego życia i wzoru do naśladowania. Jest to dla nas kraj atrakcyjny do tego stopnia, że zaczęliśmy przejmować jego zwyczaje i tradycje, a jego popkultura zdominowała już cały świat. Amerykańskie święta państwowe oraz tradycje rodzinne weszły na stałe do polskiej świadomości — często nie zdając sobie sprawy z ich faktycznego znaczenia czy historycznego kontekstu.
Walentynki — europejskie korzenie w amerykańskiej formie
To przypadające na dzień 14 lutego święto św. Walentego – patrona zakochanych. Co prawda źródłem tego święta jest Europa zachodnia, ale to właśnie Amerykanie rozpropagowali je na cały świat w obecnej, komercyjnej formie. Jest to święto podczas którego ludzie wyznają sobie uczucia, pisząc wiersze, kupując kwiaty i drobne upominki lub wręczają sobie wzajemnie karteczki z osobistym wyznaniem.
W Stanach Zjednoczonych Walentynki traktowane są znacznie poważniej niż w Europie — statystyczny Amerykanin wydaje tego dnia około 160 dolarów na prezenty, a sklepy przygotowują specjalne sekcje z walentynkowymi gadżetami już od połowy stycznia. Tradycja walentynkowych kartek (valentine cards) ma w USA ponad 150-letnią historię, a sama forma celebracji wykracza poza relacje partnerskie — dzieci w szkołach wymieniają się kartkami z kolegami z klasy, a dorośli obdarowują także przyjaciół czy członków rodziny.
Independence Day — najbardziej patriotyczne święto Ameryki
Dzień Niepodległości obchodzony 4 lipca to dzień wolny od pracy, który upamiętnia przyjęcie Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych od Wielkiej Brytanii w 1776 roku. Amerykanie bardzo uroczyście obchodzą Dzień Niepodległości, organizując festyny, parady i koncerty. Tradycyjnie tego dnia wygłaszane są patriotyczne mowy polityków i urzędników państwowych, a po zmierzchu zawsze można spodziewać się pokazów sztucznych ogni.
Independence Day ma swoją charakterystyczną oprawę wizualną — dominują barwy czerwieni, bieli i błękitu flagi amerykańskiej. W wielu miastach organizowane są pikniki rodzinne z tradycyjnymi potrawami grillowymi, a wieczorne pokazy ogni sztucznych gromadzą dziesiątki tysięcy widzów. Największe pokazy odbywają się w Nowym Jorku, Waszyngtonie i Bostonie, gdzie fajerwerki synchronizowane są z patriotyczną muzyką. Dla Amerykanów to dzień manifestowania dumy narodowej — ulice wypełniają flagą, ludzie noszą ubrania w barwach narodowych, a niektórzy organizują tematyczne zabawy kostiumowe nawiązujące do epoki rewolucji.
Święto Dziękczynienia — rodzinna tradycja z XVII wieku
Święto to jest znane Polakom głównie z amerykańskich seriali i filmów. Przypadające zawsze w czwarty czwartek listopada Święto Dziękczynienia jest pamiątką pierwszego dziękczynienia kolonistów z Plymouth z roku 1621. Dzisiaj dzień ten celebruje się uroczystą kolacją w rodzinnym gronie, której daniem głównym jest faszerowany indyk, a także sos żurawinowy, klasyczny amerykański apple pie, ciasto z dyni czy sweet potato casserole.
Thanksgiving to jedno z najbardziej mobilizujących świąt w Stanach Zjednoczonych — statystycznie około 90% Amerykanów spędza ten dzień z rodziną, co powoduje największe w roku natężenie ruchu na drogach i lotniskach. Przygotowanie tradycyjnej kolacji wymaga często całodziennej pracy — indyk waży przeciętnie 7–8 kilogramów i piecze się go przez kilka godzin. Charakterystyczna dla tego święta jest także parada Macy’s Thanksgiving Day Parade w Nowym Jorku, transmitowana przez telewizję od 1924 roku.
Współczesne Święto Dziękczynienia nabiera też wymiaru charytatywnego — wiele rodzin angażuje się w organizację posiłków dla bezdomnych w schroniskach, kontynuując pierwotną ideę dzielenia się i wdzięczności. Dzień po Święcie Dziękczynienia to słynny Black Friday, rozpoczynający sezon zakupów przedświątecznych — cenowa agresja sklepów sprawia, że niektórzy traktują ten dzień niemal jak część samego święta.
Homecoming Day — powrót absolwentów do szkoły
Ta tradycja podobnie jak Dzień Dziękczynienia znana jest nam z telewizji. Od 1911 roku w Stanach Zjednoczonych Ameryki narodziła się tradycja zwana Homecoming czyli powrotem do domu. Polega ona na tym, że co roku w okresie między wrześniem a październikiem absolwenci szkół i mieszkańcy miast spotykają się by powitać tych, którzy wyprowadzili się z miasta i na ten czas wracają w rodzinne strony. Zazwyczaj z tej okazji organizowane są festyny, parady czy bankiety.
W amerykańskich szkołach średnich i na uniwersytetach Homecoming to wielotygodniowe wydarzenie z precyzyjnie zaplanowanym harmonogramem. Zwykle kulminacyjnym momentem jest mecz futbolu amerykańskiego, podczas którego drużyna szkolna lub akademicka zmierza się z tradycyjnym rywalem. Przed meczem odbywa się parada (homecoming parade) z platformami przygotowanymi przez poszczególne klasy lub koła studenckie.
Integralną częścią Homecoming jest bal homecoming dance, podczas którego wybiera się króla i królową balu — to prestiżowe tytuły, o które rywalizują najbardziej popularne osoby w szkole. Obchody różnią się w zależności od regionu i typu placówki, ale wszędzie podkreśla się znaczenie więzi absolwentów z alma mater oraz budowanie lokalnej tożsamości.
Halloween — komercjalizacja europejskiego dziedzictwa
Kolejny zwyczaj mający swoje korzenie w Europie, który został spopularyzowany i skomercjalizowany przez Amerykanów. Jest to maskarada przypadająca w przeddzień Święta Zmarłych. W Stanach Zjednoczonych tego dnia dorośli i dzieci przebierają się za postaci z horrorów, demony, zombie czy wampiry i z koszyczkiem na cukierki chodzą od drzwi do drzwi radośnie bądź groźnie krzycząc Trick or Treat?! (Cukierek albo psikus!). Symbolem tego święta stała się wydrążona dynia z wyciętą na niej twarzą i ogólna atmosfera grozy.
Halloween to w USA drugie pod względem wydatków konsumenckich święto — Amerykanie wydają rocznie ponad 10 miliardów dolarów na kostiumy, dekoracje i słodycze. Przygotowania do Halloween zaczynają się już we wrześniu, kiedy w sklepach pojawiają się tematyczne produkty. Wiele osób traktuje dekorowanie domu jako formę artystycznej ekspresji — niektóre gospodarstwa przemieniają się w prawdziwe sceny grozy z profesjonalnymi animatroniczymi postaciami.
Tradycja trick-or-treating (zbierania cukierków) ma ścisłe zasady bezpieczeństwa — rodzice często towarzyszą młodszym dzieciom, a domy uczestniczące w zabawie sygnalizują to zapalonym światłem na ganku. Oprócz dziecięcej zabawy Halloween to także pretekst do imprez kostiumowych dla dorosłych, które odbywają się w barach, klubach i prywatnych domach na kilka dni przed i po samym 31 października.
Pozostałe amerykańskie dni ustawowo wolne od pracy
W USA oprócz wymienionych wyżej dni świątecznych i zwyczajów występują także klasyczne święta takie jak Nowy Rok, Boże Narodzenie, Trzech Króli czy Boże Ciało, a także typowe dla Stanów Zjednoczonych Labor Day, George Washington’s Birthday czy Memorial Day.
Labor Day (pierwszy poniedziałek września) to odpowiednik europejskiego Święta Pracy, ale w USA podkreśla się przede wszystkim ekonomiczny wkład pracowników w rozwój kraju. Memorial Day (ostatni poniedziałek maja) upamiętnia żołnierzy poległych w służbie wojskowej — tradycją jest odwiedzanie cmentarzy wojskowych i dekorowanie grobów flagami amerykańskimi.
Washington’s Birthday, zwane popularnie Presidents’ Day (trzeci poniedziałek lutego), początkowo honorowało wyłącznie pierwszego prezydenta, ale obecnie służy uczczeniu wszystkich prezydentów USA. To także okres wyprzedaży w sklepach, co łączy element patriotyczny z konsumenckim. Z kolei Martin Luther King Jr. Day (trzeci poniedziałek stycznia) to jedno z młodszych świąt federalnych, ustanowione w 1986 roku, które podkreśla wartości równości i praw obywatelskich.