Pewnie każdemu z nas zdarzyło się kiedyś spotkać na swojej drodze jeża. Z pewnością, w przeciwieństwie do naszych przekonań jeszcze z czasów dzieciństwa, nie niósł on na grzbiecie rumianego, czerwonego jabłuszka. Czym więc żywią się jeże? Czy jabłka również znajdują się w ich jadłospisie? Podpowiadamy, co jedzą jeże i czym ewentualnie można dokarmiać znalezione młode jeżyki.
Za oknami jesień w rozkwicie, wielkimi krokami zbliża się zima, dla zwierząt więc to ostatnia pora do gromadzenia pożywienia, zanim zapadną w zimowy sen. Wieczorami, spacerując po parku, bądź idąc ulicami miasta, coraz częściej możemy spotkać jeża. To zwierzę aktywne wieczorową porą i w nocy, w trakcie dnia ukrywa się bowiem w bujnych zaroślach, pod liśćmi lub stosem gałęzi. Po zmroku natomiast opuszcza kryjówkę w poszukiwaniu pożywienia, podczas którego może pokonać nawet kilka kilometrów w ciągu jednej nocy, eksplorując teren w promieniu swojego terytorium.
Jeż spacerujący z jabłkiem na grzbiecie to mit
Wielu z nas, którzy dotąd nie spotkali tego drapieżnika na swej drodze, wyobraża sobie jeża spacerującego z jabłkiem na grzbiecie. To jednak mit, który wywodzi się z początków naszej ery, a który podał rzymski przyrodnik Pliniusz, rysując jeża z jabłkiem na grzbiecie. Informacja ta była powtarzana przez wieki i utrwaliła się również w świadomości współczesnego człowieka, trafiając do bajek, książek dla dzieci i popularnych ilustracji.
Nic jednak bardziej mylnego! W rzeczywistości jeże nie mają ani anatomicznych predyspozycji, ani behawioralnej potrzeby do transportowania owoców na kolcach. Ich jadłospis jest o wiele bardziej urozmaicony i zdominowany przez pokarm zwierzęcy, dlatego też pora odrzucić dotychczasowe stereotypy i dowiedzieć się, co tak naprawdę stanowi główne pożywienie tych nocnych łowców.
Owady
Podstawą żywienia dziko żyjących jeży są owady, czyli pokarm o wysokiej zawartości białka i małej ilości tłuszczu. Jeże chętnie zjadają dżdżownice i stawonogi, które stanowią nawet do 70% ich naturalnej diety. Oprócz tego żywią się również żabami, małymi gadami, młodymi ptakami i myszami, padliną oraz ptasimi jajami. W środowisku naturalnym preferują organizmy bezkręgowe – szczególnie chrząszcze, gąsienice motyli i pająki.
Jeżeli mamy w domu jeża i to my układamy mu menu, nie wolno nam zapominać, że doskonałym uzupełnieniem diety są larwy i dorosłe owady: świerszcze, mączniki, młynarki, drewnojady i karaczany. Młodym jeżykom należy podawać młode owady, które są niewielkie, dlatego też ich jedzenie nie sprawi młodym osobnikom problemu. Trzeba pamiętać, by owady pochodziły z bezpiecznego źródła – z czystej, sterylnej hodowli. Te z naszego ogródka mogą być bowiem skażone środkami ochrony roślin bądź mieć pasożyty, co może poważnie zaszkodzić naszemu zwierzątku.
By nie zaszkodzić łakomemu zwierzęciu, nie wolno podawać mu zbyt dużych ilości pokarmu, gdyż jest w stanie pochłonąć każdą dostępną porcję. Jeże nie mają mechanizmu samokontroli apetytu, co w warunkach domowych może prowadzić do otyłości i problemów zdrowotnych. Dorosły jeż powinien otrzymywać dziennie około 50-70 gramów pokarmu, w zależności od masy ciała i poziomu aktywności.
Warzywa i owoce
Jeże mogą jeść wszystkie warzywa i owoce, ale z pewnością nie transportują ich na grzbiecie. Najchętniej zjadają: jabłka, winogrona, mango, czereśnie, arbuzy, melony, truskawki, banany, brzoskwinie, marchew, ogórki, kukurydzę, zielony groszek oraz gotowane ziemniaki. W naturze jeże sporadycznie spożywają owoce i warzywa, głównie te opadłe i miękkie, które znajdują podczas nocnych wypraw. Produkty roślinne nie stanowią jednak podstawy ich diety – to raczej przypadkowy dodatek do głównego menu składającego się z białka zwierzęcego.
Podając jeżowi owoce i warzywa należy zachować umiar, gdyż są to rzeczy ciężkostrawne dla zwierzęcia, które głównie żywi się czystym białkiem. Podawajmy je więc jako przekąskę i w niewielkich ilościach – maksymalnie 10-15% całodziennej racji pokarmowej. Zbyt duża ilość pokarmów roślinnych może prowadzić do zaburzeń trawienia, biegunek i problemów metabolicznych. Owoce należy podawać w małych kawałkach, bez pestek i skórek, które mogłyby utrudnić trawienie.
Świeża woda
Przebywający w naszym domu jeż powinien mieć stały dostęp do świeżej wody, najlepiej w płytkim, stabilnym naczyniu, z którego zwierzę może wygodnie pić bez ryzyka utonięcia. Wodę należy wymieniać codziennie, szczególnie w ciepłe dni, gdy szybciej się zanieczyszcza i traci świeżość.
Choć z pewnością posmakuje mu także mleko, nie należy go podawać zwierzęciu, ponieważ nawet rozcieńczone może wywołać u jeża dolegliwości żołądkowe i biegunkę. Jeże, podobnie jak większość ssaków dorosłych, tracą zdolność do trawienia laktozy po okresie karmienia mlekiem matki. Podawanie produktów mlecznych prowadzi do problemów trawiennych, odwodnienia i osłabienia organizmu, co może być szczególnie niebezpieczne dla młodych lub osłabionych osobników.