Parabanki to instytucje konkurencyjne dla banków i firm pożyczkowych. Ich pojęcie nie jest do końca sprecyzowane w polskim prawie, nie są one zabezpieczone Bankowym Funduszem Gwarancyjnym, działają na zasadzie tzw. piramidy finansowej. Co warto wiedzieć o funkcjonowaniu parabanków w Polsce?
Czym są parabanki
Parabanki to instytucje finansowe, które prowadzą działalność podobną do banków, jednak nimi nie są. Działają w oparciu o inne przepisy niż Prawo bankowe. Definicja parabanków nie jest szczegółowo ujęta w polskim prawie. Mówiąc ogólnie, są to przedsiębiorstwa, które świadczą usługi podobne do bankowych. Wymienia się wśród takich podmiotów:
- towarzystwa ubezpieczeniowe
- firmy świadczące usługi pośrednictwa kredytowego
- firmy oferujące pośrednictwo finansowe
- kantory walutowe
- firmy kurierskie oferujące usługi płatności
Węższe określenie parabanków obejmuje instytucje inne niż banki, działające na odrębnych prawach, jednak uprawnione do prowadzenia działalności depozytowo-kredytowej. Mimo długoletniej już obecności na rynku wciąż pozostają one trudne do jednoznacznego zdefiniowania. Ich status prawny różni się znacząco od tradycyjnych instytucji bankowych oferujących różnorodne produkty kredytowe, co stwarza zarówno możliwości jak i potencjalne zagrożenia dla klientów.
Zasady działania parabanków w Polsce
Parabanki działają w Polsce na zasadzie tzw. piramidy finansowej. Jest to struktura, w której zysk jednego uczestnika jest uzależniony od wpłat innych uczestników. W praktyce oznacza to, że np. pożyczki udzielane są z pieniędzy pozyskanych od innych klientów parabanku.
Ryzyka związane z korzystaniem z usług parabanków
Korzystanie z usług takich instytucji wiąże się z pewnymi zagrożeniami. Nie są to podmioty nadzorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego, klienci ryzykują więc utratą swoich środków, czego nie zawsze są świadomi. Ponadto produkty parabanków objęte są zazwyczaj wyższym oprocentowaniem niż pożyczki czy kredyty bankowe. Ich całkowite koszty są znacznie wyższe od standardowych produktów oferowanych przez regulowane instytucje.
Zalety oferty parabanków
Na korzyść przemawia jedynie fakt, że oferta parabanków jest przeważnie łatwo dostępna. Instytucje te mają dużo mniejsze wymagania co do klientów niż np. banki, wynika to z innych regulacji prawnych. Nie wymagają zazwyczaj:
- zaświadczeń o dochodach
- długiej historii kredytowej
- zabezpieczeń w postaci poręczycieli
- sprawdzania w bazach dłużników
Parabanki a firmy pożyczkowe
Alternatywą dla nieco kontrowersyjnych parabanków mogą być firmy pożyczkowe. Podmioty te są mniej ryzykowne, ponieważ działają w oparciu o Ustawę o kredycie konsumenckim. W dodatku ich działalność nadzorowana jest przez Polski Związek Instytucji Pożyczkowych.
Weryfikacja wiarygodności firmy pożyczkowej
Warto przed skorzystaniem z usług takiej firmy sprawdzić, czy należy ona do PZIP. Nie każda bowiem instytucja finansowa widnieje na takiej liście. Firmy, chcąc się tam znaleźć, muszą przejść specjalną weryfikację, co wiąże się ze spełnieniem określonych wymagań. To jednak daje podstawę do tego, by klienci mieli pewność, że korzystają z usług sprawdzonych firm pożyczkowych.
Dostępność produktów firm pożyczkowych
Oferty firm pożyczkowych też przeważnie są dostępne do szerokiego grona klientów. Takie instytucje prowadzą ograniczoną weryfikację pożyczkobiorców, niektóre udzielają nawet pożyczek dla osób zadłużonych lub bez stałego źródła dochodu. Stanowią one bezpieczniejszą opcję niż parabanki, zachowując jednocześnie elastyczne podejście do klienta.