Każdy kto chce się odżywiać zdrowo lub być „fit”, a nie ma czasu na długie i mozolne przygotowywanie potraw, powinien pomyśleć o zakupie szybkowaru. Ten niepozornie wyglądający sprzęt zdecydowanie ułatwi nam gotowanie.
∘ Na czym polega geniusz szybkowaru?
∘ O czym trzeba wiedzieć chcąc gotować w szybkowarze?
∘ Jaki szybki obiad z szybkowaru?
Zasada działania szybkowaru
Często słysząc po raz pierwszy o szybkowarze wyobrażamy sobie ogromny sprzęt, równie skomplikowany co najnowszej generacji robot kuchenny czy maszyna do sous vide. Nic bardziej mylnego! To specjalny garnek z bardzo szczelną pokrywą, którego obsługa nie wymaga specjalistycznej wiedzy technicznej. Można by pomyśleć, że gotowanie w nim niczym nie różni się od tradycyjnego. A więc na czym polega prostota i geniusz tego urządzenia?
Dzięki temu, że szybkowar jest tak dobrze uszczelniony, podczas gotowania następuje w nim wzrost ciśnienia, który automatycznie wpływa na nagły wzrost temperatury wrzenia wody. Brzmi groźnie, ale co to nam właściwie daje w praktyce? Woda jest w bardzo krótkim czasie doprowadzana do wrzenia przy temperaturze wyższej niż standardowe 100°C, a co za tym idzie – znajdujące się w środku warzywa czy mięso gotują się o wiele krócej niż w zwykłym garnku. Szybkowar umożliwia również smażenie i duszenie potraw – to wszystko sprawia, że czas jaki musimy spędzić w kuchni redukuje się do niezbędnego minimum.
Jest jeszcze jedna, bardzo ważna zaleta szybkowaru – potrawy przyrządzane w ten sposób są dużo zdrowsze i zachowują więcej wartości odżywczych. Nie od dziś wiadomo, że w czasie długotrwałego gotowania cenne witaminy i minerały „uciekają” z naszych produktów lub ulegają rozkładowi pod wpływem wysokiej temperatury. A jeśli będziemy gotować je krócej dzięki podwyższonemu ciśnieniu, więcej wartości odżywczych pozostanie w produktach. Dodatkowo krótszy czas obróbki termicznej pozwala lepiej zachować naturalny kolor i teksturę warzyw.
Podstawowe zasady bezpieczeństwa i obsługi
Zanim jednak przystąpimy do przygotowywania obiadu w szybkowarze, musimy wiedzieć o kilku istotnych sprawach związanych z jego obsługą. Po pierwsze, WSZYSTKIE składniki, które powinny znaleźć się w naszej potrawie, MUSZĄ trafić do szybkowaru przed rozpoczęciem gotowania. Nie możemy w dowolnym momencie otwierać i zamykać tego garnka podczas pracy, więc jak o czymś zapomnimy, to nie ma już możliwości dodania tego składnika bez przerywania całego procesu. Druga kwestia to prawidłowe otwieranie szybkowaru po zakończeniu gotowania – najpierw trzeba przekręcić znajdujący się na pokrywie zawór bezpieczeństwa, żeby dać ujście nagromadzonej parze wodnej. Ściągnięcie pokrywy od razu, bez upuszczenia ciśnienia, może zakończyć się dotkliwym poparzeniem strumieniem gorącej pary.
Zasady napełniania garnka
Producenci szybkowarów zalecają, aby nie napełniać garnka powyżej dwóch trzecich jego pojemności. W przypadku produktów pęczniejących podczas gotowania – takich jak ryż, kasze, rośliny strączkowe czy makaron – napełnienie nie powinno przekraczać połowy wysokości garnka. Niezastosowanie się do tej zasady może prowadzić do zablokowania zaworu bezpieczeństwa przez pienienie się lub nadmiar produktów. Równie ważna jest minimalna ilość płynu – większość szybkowarów wymaga co najmniej 250 ml wody lub bulionu, aby mogła wytworzyć się odpowiednia para.
Kontrola zaworu i uszczelek
Przed każdym użyciem należy sprawdzić stan uszczelki silikonowej w pokrywie. Z czasem guma może stracić elastyczność lub ulec uszkodzeniu, co wpłynie na szczelność całego urządzenia. Wymiana uszczelki co 12–18 miesięcy (w zależności od częstotliwości użytkowania) to standardowa procedura konserwacyjna. Warto także regularnie czyścić zawór bezpieczeństwa – nawet drobne resztki jedzenia mogą utrudnić jego prawidłowe funkcjonowanie.
Pomysły na dania z szybkowaru
W szybkowarze możemy przyrządzić praktycznie wszystko, począwszy od warzyw czy ryb, a na dowolnym mięsie kończąc. Najprościej jest ugotować w nim zupę (może to trwać dosłownie kilkanaście minut), potrawkę czy gulasz. Bardzo popularnym i szybkim rozwiązaniem jest wkrojenie tam ulubionych warzyw oraz kaszy jaglanej lub innych odmian. Tylko jeśli gotujemy produkty, które pęcznieją, należy pamiętać, żeby napełniać garnek wodą maksymalnie do połowy jego wysokości.
Warzywa jako dodatek do obiadu
Pysznym dodatkiem do obiadu może być też gotowana marchewka z masłem i estragonem. Najpierw przez około 3 minuty należy ją gotować w szybkowarze pod ciśnieniem. Po tym będziemy musieli przełożyć ją na papier do pieczenia, dodać odrobinę masła i estragonu (świeży może być trudno dostępny, dlatego można go zastąpić suszonym). Zawijamy wszystko w paczuszkę i gotowe – masło pod wpływem gorącej marchewki się rozpuści, a przyprawa nada całości cudowny aromat i delikatnie ziołową nutę smakową.
Zupy i rosół w ekspresowym tempie
Tradycyjny rosół, który w zwykłym garnku musi się gotować 2–3 godziny, w szybkowarze będzie gotowy po 40–50 minutach. Wystarczy włożyć do środka mięso (najlepiej kawałki z kością, np. skrzydła lub uda kurczaka), marchew, pietruszkę, seler, cebulę, liść laurowy i ziele angielskie. Zalewamy wodą, doprawiamy solą i pieprzem, zamykamy pokrywę i gotujemy. Efekt? Klarowny, aromatyczny bulion o pełnym smaku.
Mięso duszone w sosie
Szybkowar świetnie sprawdza się również przy duszeniu mięsa w sosie – np. schabu w sosie pieczarkowym czy wołowiny w czerwonym winie. Najpierw mięso można szybko podsmażyć bezpośrednio w szybkowarze (jeśli model na to pozwala), następnie dodać warzywa, sos i przyprawy, zamknąć pokrywę i gotować pod ciśnieniem przez około 20–30 minut (w zależności od rodzaju i wielkości kawałków mięsa). Dzięki ciśnieniu włókna mięsne stają się miękkie i soczyste znacznie szybciej niż przy tradycyjnym duszeniu.
Potrawy jednogarnkowe
Szybkowar to idealne narzędzie do przyrządzania potraw typu „all in one”, gdzie wszystkie składniki gotują się razem. Można w nim zrobić risotto (gotowe w 7–8 minut), leczo z kiełbasą, danie z kaszą gryczaną i warzywami czy chili con carne z fasolą. W przypadku tego ostatniego, suchą fasolę trzeba namoczyć wcześniej na noc, ale już gotowanie całego dania zajmie jedynie 15–20 minut pod ciśnieniem.
Desery i słodkie dodatki
Niewiele osób wie, że w szybkowarze można również przygotować desery – np. budyń ryżowy na mleku, kompot z suszonych owoców czy nawet sernik na parze. Wystarczy użyć specjalnej formy żaroodpornej umieszczonej na ruszcie wewnątrz szybkowaru, nalać na dno odrobinę wody i gotować w trybie niskiego ciśnienia. Tego typu zastosowanie sprawia, że szybkowar staje się wielofunkcyjnym narzędziem, które zastępuje kilka innych sprzętów kuchennych.
Szybkowar jest co prawda dość dużym wydatkiem finansowym (ceny dobrych modeli zaczynają się od kilkuset złotych), ale jeśli popatrzymy na to perspektywicznie i uwzględnimy oszczędność czasu oraz kosztów energii, to zdecydowanie opłaca się nam go kupić. Sprawi, że przyrządzenie codziennych obiadów stanie się dużo prostsze, przyjemniejsze i mniej czasochłonne. A do tego będziemy mogli się odżywiać zdrowiej, zachowując więcej wartości odżywczych w przygotowywanych potrawach.